О.Баасанхүү шүүгчдийн хууль бус үйл ажиллагаа, авлига, албан тушаалын шинжтэй асуудлаар Авлигатай Тэмцэх Газарт (АТГ) албан ёсоор гомдол гаргаж, шалгуулахаар болсноо мэдэгдэв.

Энэхүү хэрэг нь Капитал банкнаас НДЕГ-ын авах ёстой 65 тэрбум төгрөгийн үр авлагыг барагдуулах явцад үүссэн, шүүх засаглалын зарим шүүгчдийн хууль бус шийдвэртэй шууд холбоотой ажээ.

Одоогийн байдлаар Капитал банкнаас 10 гаруй тэрбум төгрөгийг мөнгөн болон үл хөдлөх хөрөнгөөр барагдуулаад байгаа бөгөөд үлдсэн 40-50 тэрбум төгрөгийг шийдвэрлэх ажиллагаа явж байгаа юм. Гэвч энэ дунд байрлах нэгэн үл хөдлөх хөрөнгийг тойрсон шүүхийн маргаан төрд 26 тэрбум төгрөгийн хохирол учруулах хэмжээнд хүрээд байна.

"Байхгүй хөрөнгөөр" шийдвэр гаргасан шүүгчдийн үйлдэл

Маргааны гол бай болсон барилга нь анх иргэн Тунгалаг гэгч хүний нэр дээр байсан бөгөөд Улаанбаатар банкинд олон тэрбум төгрөгийн зээлийн барьцаанд хураагдаж, улмаар Капитал банкинд шилжсэн түүхтэй. Иргэн Тунгалагийн зүгээс өөрийн хөрөнгөө хураалгасанд ямар нэг гомдол гаргаж байгаагүй ч, түүний төрсөн дүү нарын нэр дээр бэлэглэлийн гэрээгээр шилжсэн гэх маргааныг шүүхэд үүсгэжээ.

Ноцтой нь:

• 2011 онд Мөнхзул гэдэг шүүгч "захирамж" гаргаж, дүү нарынх нь нэр дээр шилжүүлсэн мэт өөрчлөлт оруулсан.

• Үүнээс бүтэн 7 жилийн дараа Ичинхорлоо гэдэг шүүгч захирамжид дахин өөрчлөлт оруулж, шүүхийн гүйцэтгэх хуудас бичсэн байна.

• Ингэхдээ шүүх өөрт олгогдоогүй эрх мэдлээр, байхгүй хөрөнгөөр гүйцэтгэх хуудас бичиж өгсөн нь онц ноцтой хууль бус үйлдэл хэмээн хуульч үзэж байна.

"Монгол Улсад хүн засагладаггүй, хууль засагламаар байна. Бид шүүхээр шийдүүлэх эрхтэй биш, харин шударга шүүхээр шүүгдэх эрхтэй" хэмээн О.Баасанхүү хуульч бухимдлаа илэрхийлэв.

Шүүхийн битүүмжлэлээс болж хөрөнгө үнэгүйдсэн үү?

Энэхүү хууль бус гэх захирамжийн улмаар захиргааны хэргийн шүүхээс 2018-2019 оноос хойш өнөөдрийг хүртэл уг барилгыг битүүмжилжээ. Үүний улмаас бүтэн 8 жилийн турш төрийн (Капитал банкны эрх хүлээн авагчийн) өмч болох үл хөдлөх хөрөнгө ашиглагдалгүй үнэгүйдэж, эвдэрч сүйрсэн байна. Урьдчилсан байдлаар уг барилгад багадаа 2 тэрбум төгрөгийн засвар үйлчилгээ хийх шаардлага үүсээд байгаа бөгөөд энэ хохирлыг хэн төлөх вэ гэдэг асуулт гарч ирж байна.

Хуульч О.Баасанхүү уг асуудлаар 2025 оны 11 дүгээр сард Улсын ерөнхий прокурорт нийтийн болон төрийн өмчийг хамгаалах, нэхэмжлэх үүргийнх нь дагуу гомдол гаргаж байжээ. Үүний үр дүнд прокурорын байгууллагад Нийтийн эрх ашгийг хамгаалах хэлтэс байгуулагдаж, шүүх хуралд оролцож эхэлсэн байна.

Харин өнөөдөр тэрээр дээрх шийдвэрүүдийг гаргасан Батбаатар, Ичинхорлоо зэрэг шүүгчдийн үйлдэл, тэдний авлига, албан тушаалын харилцааг нарийвчлан шалгуулахаар АТГ-т гомдлоо албан ёсоор хүлээлгэн өглөө.

АТГ сүүлийн үед хотын удирдлагуудыг шалгаж байгаа шигээ шүүх засаглал дахь "хууль бус" сүлжээг үнэн зөвөөр шалгаж, хэргийг хаалгүйгээр шүүгчдэд хариуцлага тооцох ёстойг тэрээр сануулсан юм.