2025 оны 2-р сарын 23-нд Германд болсон парламентын ээлжит бус сонгууль нь тус улсын улс төрийн тавцанд томоохон өөрчлөлтүүдийг авчирлаа. Энэхүү сонгууль нь 2024 оны 11-р сард канцлер буюу ерөнхий сайд Олаф Шольцийн тэргүүлсэн гурван намын “гэрлэн дохионы эвсэл" задарсны улмаас хугацаанаасаа өмнө явагдсан юм.
“Гэрлэн дохионы эвсэл” гэдэг нь 2021 оны Германы парламентын сонгуулийн дараа байгуулагдсан, Социал Демократ Нам (СДН, SPD), Ногоон Нам (Grüne), Чөлөөт Ардчилсан Нам (FDP) гэсэн гурван намын эвслийг хэлдэг.
Сонгуулийн үр дүн
- Христийн Ардчилсан Холбоо/Христийн Социал Холбоо (ХАХ/ХСХ): Саналын 28.5%-ийг авч, хамгийн олон суудалтай нам боллоо.
- Германы Төлөө Альтернатив Нам (AfD): Саналын 20.8%-ийг авч, хоёрдугаар байрт орсон нь тус намын хувьд Дэлхийн II дайнаас хойших хамгийн өндөр үзүүлэлт юм.
- Социал Демократ Нам (СДН): Саналын 16.4%-ийг авч, гуравдугаар байрт орсон нь намын түүхэн дэх хамгийн муу үр дүн боллоо.
- Ногоон Нам: Саналын 11.6%-ийг авч, дөрөвдүгээрт бичигдсэн байна.
- Зүүний Нам: Саналын 8.8%-ийг авч, тавдугаарт оржээ.
- Чөлөөт Ардчилсан Нам (FDP): Саналын 4.3%-ийг авч, парламентын 5%-ийн босгыг давж чадалгүй, суудалгүй үлдсэн байна.
Улс төрийн үр дагавар
Сонгуулийн дараа ХАХ-ын удирдагч Фридрих Мерц ялалтаа зарлаж, Германы дараагийн канцлер болох төлөвтэй байна. Гэсэн хэдий ч, ХАХ/ХСХ эвсэл дангаараа засгийн газар байгуулах хангалттай суудал аваагүй тул эвслийн засгийн газар байгуулах шаардлагатай болж байна. AfD нам түүхэн дэх хамгийн өндөр амжилтаа үзүүлсэн ч бусад гол намууд тэдэнтэй хамтран ажиллахаас татгалзаж байгаа тул засгийн газарт орох боломж хязгаарлагдмал байна. Мөн уг AfD намын кампанит ажил дээр Элон Маск цахимаар уулзалт хийсэн юм.
Сонгуулийн онцлох үйл явдлууд
- Сонгуулийн өмнөх халдлага: 2024 оны 12-р сарын 20-нд Магдебург хотод болсон Зул сарын үзэсгэлэнгийн үеэр халдлага гарч, энэ нь сонгогчдын дунд цагаачлалын талаарх маргааныг нэмэгдүүлсэн.
- Сонгуулийн өмнөх эдийн засгийн таамаглал: Германы засгийн газар 2025 оны эдийн засгийн өсөлтийн төлөвийг 0.3% болгон бууруулсан нь сонгогчдын эдийн засгийн бодлоготой холбоотой сэтгэл ханамжгүй байдлыг нэмэгдүүлсэн.
Эдгээр үйл явдлууд нь сонгогчдын улс төрийн хандлагад нөлөөлж, сонгуулийн үр дүнд тусгалаа олсон байна.