Орон сууцны залиланд өртөж хохирсон иргэдийн асуудлыг шалгах Ажлын хэсгийн хуралдаан Хууль зүй, дотоод хэргийн яаманд (ХЗДХЯ) боллоо. Хуралдаанаар орон сууцны залилангийн одоогийн нөхцөл байдал, авч хэрэгжүүлж буй арга хэмжээ болон цаашид шийдвэрлэх алхмуудыг хэлэлцэв.

1. Цагдаагийн байгууллагын тайлан ба хохирлын хэмжээ

ЦЕГ-ын дарга Ж.Болдын танилцуулснаар, сүүлийн гурван жилийн (2024–2026) байдлаар Цагдаагийн байгууллагад “Орон сууцны захиалга” авч бусдыг залилсан 2,008 хэрэг бүртгэгдээд байна.

• Нийт хохирол: Орон сууцтай холбоотой хэргийн улмаас 3,613 иргэнд 118.2 тэрбум төгрөгийн хохирол учирч, 282 хэрэгт мөрдөн шалгах ажиллагаа үргэлжилж байна.

• Захиалгын гэрээний залилан: Захиалгын гэрээ байгуулж 2,918 иргэнд 53.3 тэрбум төгрөгийн хохирол учруулсан 114 хэргийг шалгаж байна.

• Хамгаалагдсан хөрөнгө: Хохирол нөхөн төлүүлэх чиглэлээр прокурорын зөвшөөрөөр дараах хөрөнгийн шилжилт хөдөлгөөнийг хязгаарлажээ:

  • 35 үл хөдлөх хөрөнгө

  • 70–90 хувийн гүйцэтгэлтэй, дутуу баригдсан 4 блок

  • 178 айлын амины орон сууц

  • 2,974 м² талбай бүхий үйлчилгээний зориулалттай үл хөдлөх хөрөнгө

2. ХЗДХ-ийн сайд С.Амарсайханаас өгсөн чиглэл

Хуралдааны үеэр ХЗДХ-ийн сайд С.Амарсайхан холбогдох байгууллагуудад дараах тодорхой үүрэг даалгавруудыг өглөө:

•  Цагдаа, прокурорын байгууллага хамтран олон хохирогчтой, их хэмжээний хохиролтой хэргүүдийг шуурхай шийдвэрлэх.

• Нууц мөрдөн шалгах ажиллагаа явуулж, гэмт хэргийн замаар олсон болон нуугтмал хөрөнгийг олж тогтоон, шилжилт хөдөлгөөнийг хязгаарлан битүүмжлэх.

• Шүүх шинжилгээний ерөнхий газар, аудит болон хөрөнгийн үнэлгээний компаниудтай хамтран шинжээчийн дүгнэлтийг хурдан гаргуулах.

• Сэжигтэн, холбогдогчдод Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн дагуу оновчтой таслан сэргийлэх арга хэмжээ авах.

• Урьдчилан сэргийлэх орчныг боловсронгуй болгох, зогссон барилга болон дахин төлөвлөлтийн хохирогчдын асуудлыг шийдвэрлэх гарцыг тодорхойлох.

Санамж: Үйл ажиллагаа нь зогссон, барилгаа дуусгаж чадаагүй ААН-үүдийн хохирлыг барагдуулах тал дээр төр болон Ажлын хэсэг дэмжиж, хамтран ажиллахаа сэргийлэн мэдэгдлээ.

3. Хот байгуулалт, барилга, орон сууцжуулалтын яамны байр суурь

Хот байгуулалт, барилга, орон сууцжуулалтын сайд Э.Бат-Амгалан сарын хугацаанд (5 дугаар сарын 1-ээс 5 дугаар сарын 31) Өргөдлийн байнгын хороонд ирсэн гомдлын дагуу хийсэн шалгалтын дүнг танилцуулав.

• Шалгалтын хүрээ: 44 ААН-ийн 52 орон сууцны төсөлд шалгалт хийхэд иргэд ихэвчлэн 2–7 жилийн хугацаанд хохирсон байна.

• Нөхцөл байдал: Шаталсан асуудлуудад иргэдийн болгоомжгүй байдал, газрын маргаан, ААН-үүд төслөө дуусгаж чадахгүй гацсан зэрэг олон кейс байгаа бөгөөд шууд залилангийн тохиолдол харьцангуй бага хувийг эзэлж байна.

• Шийдвэрлэх боломж: Улаанбаатар хот болон тус яамтай холбоотой асуудлын 50 хувийг засаж залруулах боломжтой гэж үзэж байна.

• Эрх зүйн зохицуулалт: Барилгын төсөл эхлэхдээ урьдчилгаа төлбөр авдаг журмыг хуулиар зохицуулж, хохирогчдын асуудлыг тусгаж өгөхөөр ажиллаж байна.

4. Шийдвэр гүйцэтгэл ба цаашид авч хэрэгжүүлэх арга хэмжээ

Хуралдааны төгсгөлд ХЗДХ-ийн сайд С.Амарсайхан дараах гол шийдвэрүүдийг олон нийтэд мэдээлэв:

1. Шүүхийн шийдвэр дээр байгаа 60 гаруй тэрбум төгрөгийн гүйцэтгэлийн ажлыг эрчимжүүлнэ. Битүүмжлэгдсэн эд хөрөнгийн үнэлгээг ойрын хугацаанд хийж, нээлттэй дуудлага худалдаа зохион байгуулна.

2. Залилангийн арга нарийсч байгаа тул дуусаагүй барилгад урьдчилсан байдлаар зөвшөөрөл, гэрчилгээ олгохгүй байх зохион байгуулалт хийнэ.

3. Ажлын хэсгийн үйл ажиллагаа, авч хэрэгжүүлж буй арга хэмжээний талаар (нууцаас бусад) хэвлэл мэдээллээр тогтмол мэдээлж, иргэдийг сонор сэрэмжтэй байлгах, залилагчдад хариуцлагын механизм ажиллаж байгааг харуулах болно.