Хүрээлэн байгаа орчны эсрэг гэмт хэрэг, зөрчил нь цаг хугацаа өнгөрөх тусам хумигдах биш, харин ч улам нарийн зохион байгуулалттай, далд хэлбэрт шилжин идэвхжиж байгааг Прокурорын байгууллагын хамгийн сүүлийн үеийн судалгаа анхааруулж байна. Байгалийн нөөцийн тархалт, газар нутгийн байршлаас хамааран улирал даган үйлдэгддэг энэ төрлийн гэмт хэргийн гаралт буурахгүй байгаатай холбогдуулан прокуророос шалтгаан, нөхцөлийг нь нарийвчлан судалжээ.

Таван жилийн дүр зураг: 4105 гэмт хэрэг

Сүүлийн 5 жилийн хугацаанд улсын хэмжээнд хүрээлэн байгаа орчны эсрэг 4,105 гэмт хэрэг бүртгэгдсэн байна. Үүнээс Прокурорын байгууллага хэрэг бүртгэл, мөрдөн байцаалтын явцад хяналт тавьж, 2,333 хэргийг шүүхэд шилжүүлжээ.

Гэмт хэрэгтнүүдийн хувьд зөвхөн Монгол Улсын иргэд байгаагүй юм. Сүүлийн 2 жилийн статистикийг сөхвөл, шүүхээс 1,228 иргэн, 18 хуулийн этгээдийг гэм буруутайд тооцон эрүүгийн хариуцлага хүлээлгэсэн байна. Үүний дотор БНХАУ, ОХУ, Тайвань, Казахстан зэрэг гадаад улсын 13 иргэн байгаль орчны эсрэг гэмт хэрэгт холбогдон ял шийтгүүлжээ.

Экологийн хохирол: Нөхөн төлөлт ба хураагдсан хөрөнгө

Шүүхээр эцэслэн шийдвэрлэгдсэн 797 хэргийн улмаас байгаль орчинд нийт 25 тэрбум төгрөгийн хохирол учирсан нь тогтоогдсон. Үүнээс одоогоор 6.09 тэрбум төгрөгийг нөхөн төлүүлээд байна.

Хуулийн хатуу сануулга: > Хүрээлэн байгаа орчны эсрэг гэмт хэрэг үйлдсэн этгээдэд зөвхөн ял оноогоод зогсдоггүй. Байгаль экологи, амьтан, ургамлын аймагт учирсан хохирлыг 2-5 дахин нэмэгдүүлсэн экологи-эдийн засгийн үнэлгээгээр тооцон нөхөн төлүүлдэг хуулийн зохицуулалттай.

Мөн гэмт хэрэг үйлдэж олсон орлого, эд хөрөнгө, хэрэгт ашигласан зэвсэг, техник, тээврийн хэрэгслийг шууд хураан авч улсын орлого болгодог. Энэ дагуу шүүхээс 12.4 тэрбум төгрөгийн үнэ бүхий эд зүйл, хөрөнгө орлогыг хураан авахаар шийдвэрлэжээ.

Шалтгаан нь юу вэ?

Прокурорын байгууллагаас хийсэн судалгаагаар энэ төрлийн гэмт хэрэг, зөрчил буурахгүй байгаа гол шалтгаан нь:

• Иргэд, хуулийн этгээдүүд зөвхөн хувийн ашиг олох зорилгоор байгалийн баялгийг зохих зөвшөөрөлгүйгээр ашигладаг,

• Амьтан, ургамлын экологийн ач холбогдлын талаарх мэдлэг дутмаг,

• Хууль, эрх зүйн мэдээлэл хомс байгаатай шууд холбоотой гэж үзжээ.

“Хамгаалсан байгаль – Бидний ирээдүй”

Судалгааны үр дүнгээс үүдэн Прокурорын байгууллагаас улсын хэмжээнд хүрээлэн байгаа орчны эсрэг гэмт хэрэг, зөрчлөөс урьдчилан сэргийлэх, нийтийн эрх ашгийг хамгаалах, иргэдийг соён гэгээрүүлэх зорилготой “ХАМГААЛСАН БАЙГАЛЬ - БИДНИЙ ИРЭЭДҮЙ” нөлөөллийн арга хэмжээг албан ёсоор эхлүүллээ.

Энэхүү аяны хүрээнд дараах далайцтай ажлуудыг зохион байгуулахаар төлөвлөөд байна:

• Гэмт хэргийн шийдвэрлэлтийг эрчимжүүлж, учирсан хохирол, нөхөн төлбөрийг бүрэн төлүүлэх,

• Хэрэг, зөрчил шалгах эрх бүхий албан тушаалтнуудыг мэргэжил арга зүй, зөвлөмжөөр хангах,

• Нийтийн ашиг сонирхлыг хамгаалж, прокурорын нэхэмжлэл бичих,

• Оногдуулсан албадлагын арга хэмжээний биелэлтийг чангатгах,

• Олон нийтэд зориулсан соён гэгээрүүлэх, хууль сурталчлах ажлуудыг эрчимжүүлэх.

Байгаль дэлхий, ан амьтан, ургамал аймаг бол дахин олдохгүй ирээдүй юм. Түүнийг хууль бусаар цөлмөгсдөд хуулийн цохилт улам чанга байх болно гэдгийг энэхүү арга хэмжээ сануулж байна.