2024 оны дөрөвдүгээр сард Туулын хурдны замын бүтээн байгуулалтын ажлыг эхлүүлсэн боловч хууль бусаар зогсоогоод байгаа талаар Хотын дарга Х.Нямбаатар мэдэгдлээ.

Тэрээр хэлэхдээ, "Өнөөдөр зогсоогоогүй байсан бол Туулын хурдны зам 11 дүгээр сарын 1 гэхэд нийт хийж гүйцэтгэвэл зохих ажлынхаа 50 хувийг хийчих байсан. Харамсалтай нь Туулын хурдны замыг хууль бусаар зогсоосон этгээдүүд улс төрийн өөр сэдвийг, тухайлбал 'Их Засаг сургууль'-ийн 3.5 тэрбум төгрөгийн дуулианыг дарахын тулд, мөн Монгол Улсын Засгийн газрыг огцруулах асуудлыг шийдэх дуулианыг дарахын тулд сэдвээ өөрчилж, өөрсдийн хөлсний итгээдүүдээр ийм ор үндэслэлгүй гүжир гүтгэлэг мэдээллүүдийг нийгмийн сүлжээнд цацаж байгаад туйлын их харамсаж байна" гэв.

Х.Нямбаатар  санхүүжилтийн талаар дараах тайлбарыг өгсөн юм. Үүнд:

• Энэхүү 500 тэрбум төгрөгийг өгөхдөө олон улсын FIDIC гэрээний загвараар, үнийн эрсдэлийг гүйцэтгэгч хариуцахаар тохиролцож, олон улсын банк, санхүүгийн байгууллагын баталгааг авч байж олгосон. Баталгаа нь одоо ч хүчинтэй байгаа бөгөөд мөнгө нь дансандаа барилттай байгаа.

• Өнөөдөр гүйцэтгэгч компанийн дансанд 350 тэрбум төгрөг бэлнээрээ байгаа бөгөөд үүнийг Авилгатай тэмцэх газраас (АТГ) сэтгүүлчид очиж тодруулах боломжтой.

• Үлдсэн 150 тэрбум төгрөг нь цемент, арматур, бетон, автомашин, техник тоног төхөөрөмж зэрэг материалууд болон бэлтгэгдээд мөн АТГ-т битүүмжлэгдсэн байгаа.

Тэрээр үргэлжлүүлэн "Дэлхий дээр аль ч улс оронд АТГ нь олон улсын нээлттэй тендерт шалгарсан аж ахуйн нэгжийн үйл ажиллагааг зогсоодог, тасалдуулдаг зүйл огт байдаггүй. Энэ жишиг одоо манайд л явж байна. Өөрөөр хэлбэл, зөвхөн нэг хүнтэй тэмцэхийн тулд Улаанбаатарчуудын түгжрэл гэдэг хамгийн том асуудлыг шийдэх байсан замын ажлыг зогсоож байна" хэмээн онцоллоо.

Мөн таван сар гаруйн хугацаанд замын ажлыг зогсоосноос үүссэн алдагдлыг шийдвэр гаргасан эзэд болон олон улсын арбитр дээр Засгийн газар төлөх нөхцөл байдал үүснэ гэдгийг сануулж, аж ахуйн нэгжүүдийг хохироохоо болихыг шаардсан юм.

Шүүмжлэлт өнцөг:

Хотын дарга Х.Нямбаатарын хийсэн энэхүү мэдэгдэл нь эхэндээ хотын амин чухал бүтээн байгуулалтын төлөө харамсаж буй мэт харагдавч, гүнзгийрүүлэн харвал хариуцлагыг бусад руу чихэх, асуудлын өнцгийг буруулах гэсэн оролдлого ажиглагдаж байна.

• Улс төрийн сэдэвтэй мушгиж, анхаарал сарниулав: Төслийн санхүүжилт болон хууль эрх зүйн маргааныг тайлбарлахаасаа илүүтэй бусад улс төрийн дуулиан, Засгийн газрыг огцруулах асуудалтай холбож тайлбарласан нь бодит шалгалт, хяналтаас олон нийтийн анхаарлыг өөр тийш нь буруулж буй хэлбэр юм.

• Эрсдэлийн менежментийн дутагдал: FIDIC гэрээ, олон улсын банкны баталгаатай 500 тэрбум төгрөг олгосон гэж байгаа ч АТГ тухайн хөрөнгө болон материалыг битүүмжлэх хэмжээнд асуудал үүссэн нь анхнаасаа хууль зүйн болон санхүүгийн эрсдэлийн үнэлгээг хангалттай хийгээгүйг харуулж байна. Захиалагч тал эрсдэлээ удирдаж чадаагүй байж "Зогсоогоогүй бол 50 хувьдаа хүрэх байсан" гэж хариуцлагаас бултаж болохгүй.

• Иргэдийг барьцаалах тактик: Замын ажлын зогсонги байдлыг хотын түгжрэлтэй шууд холбон тайлбарлаж, иргэдийн бухимдлыг хууль сахиулах байгууллагууд болон шүүмжлэгчид рүү чиглүүлэхийг  оролдов.

Улсын ба нийслэлийн асар их хөрөнгөөр хөдөлж буй мега төслийн саатлыг дан ганц "бусдын хорлон сүйтгэх ажиллагаа" хэмээн хаацайлахаас илүүтэй, захиалагч Нийслэлийн удирдлагууд санхүүгийн хяналт болон эрсдэлийн менежментдээ бодит дүгнэлт хийх шаардлагатай байна.